Türk Vatandaşlık Kanunu

Türk Vatandaşlığının Kaybı

I - Kanun yolu ile kayıp
Evlenme:

Madde 19 - Yabancı ile evlenen Türk kadını kocasının milli kanunu evlenme
sebebi ile kocanın vatandaşlığını kadına bahşettiği ve kadın kocasının vatandaş-
lığını seçtiğini 42 nci maddede gösterilen şekilde bildirdiği takdirde, Türk va-
tandaşlığını kaybeder.
Kadın kocasının vatandaşlığını belirli şartların gerçekleşmesi ile kazanı-
yorsa; Türk vatandaşlığı o tarihte kaybedilir.
II - Yetkili makam kararı ile kayıp
"1.Vatandaşlıktan çıkma ve başka bir devlet vatandaşlığını kazanma izni"(1)

A) Çıkma şartları:

Madde 20 - Türk vatandaşlığından çıkma, aşağıdaki şartlarla, Bakanlar Kuru-
lunun iznine bağlıdır.
a) Mümeyyiz ve reşit olmak,
b) (Mülga: 7/6/1995 - 4112/1 md.)
c) (Değişik: 13/2/1981-2383/2 md.) Herhangi bir nedenle yabancı Devlet va-
tandaşlığını kazanmış olmak veya başka bir Devlet vatandaşlığını kazanacağına
ilişkin inandırıcı belirtiler bulunmak.
-----------------------------------
(1) Bu alt başlık, 13/2/1981 tarih ve 2383 sayılı Kanunun 10 uncu maddesiyle
değiştirilmiş şeklidir.

B) Müracaat makamı:


Madde 21 - (Değişik: 13/2/1981 - 2383/3 md.)
Türk vatandaşlığından çıkma veya başka bir Devlet vatandaşlığını kazanma di-
leği, Türkiye içinde ilgilinin oturduğu yerin en büyük mülkiye amirine, yurt dı-
şında Türk konsolosluğuna bir dilekçe ile sunulur.
Bu makamlarca tamamlanan evrak gereği yapılmak üzere İçişleri Bakanlığına
gönderilir.

C) Çıkma ve izin belgeleri:

Madde 22 - (Değişik: 13/2/1981 - 2383/4 md.)
Vatandaşlıktan çıkmak isteyen kişi aynı zamanda başka bir Devlet vatandaşı
ise, çıkma belgesi kendisine derhal verilir.
Vatandaşlıktan çıkmak isteyen kişi, başka bir Devlet vatandaşı değil ise,
İçişleri Bakanlığınca kendisine bir izin belgesi, ilgili yabancı Devlet vatan-
daşlığını kazandığını belirten belgeyi getirdiğinde de çıkma belgesi verilir.
Başka bir Devlet vatandaşlığını kazanmak isteyen kişiye de Bakanlar Kurulun-
ca tespit edilen esaslara uygun olarak İçişleri Bakanlığınca izin belgesi veri-
lebilir.
İzin belgesi üç yıl için geçerlidir. İzin belgesi alanlar bu süre içerisinde
yetkili Türk makamlarına gerekli bilgi ve belgeleri vermek zorundadırlar.

Ç) Çıkma hükmü:

Madde 23 - (Değişik: 13/2/1981 - 2383/5 md.)
22 nci madde uyarınca çıkma belgesinin verilmesi ile Türk vatandaşlığı kay-
bedilir.
Kendilerine 22 nci maddenin ikinci ve üçüncü fıkralarında belirtilen izin
belgesi verilmiş olanlardan aynı maddede gösterilen süre içerisinde yetkili Türk
makamlarına gerekli bilgi ve belgeleri vermemiş olanların Türk vatandaşlığını
kaybedip etmediklerine, İçişleri Bakanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca
karar verilir.
2. Vatandaşlığa alınmanın iptali


Madde 24 - Vatandaşlığa alınma, ilgilinin yalan beyanı veya önemli hususla-
rı gizlemesi sonucu vukubulmuş ise, vatandaşlığa alınma kararı Bakanlar Kurulun-
ca iptal edilir.
İlgilinin Türk vatandaşlığına alınmasından başlıyarak beş yıl geçtikten son-
ra iptal kararı verilemez.
3. Vatana bağlılıkla bağdaşmıyan eylemler
A) Kaybettirme:


Madde 25 - Aşağıdaki kişilerin Türk vatandaşlığını kaybettiklerine Bakanlar
Kurulu tarafından karar verilebilir.
a) (Değişik: 13/2/1981 - 2383/6 md.) İzin almaksızın kendi istekleriyle ya-
bancı bir Devlet vatandaşlığını kazananlar,
b) Yabancı bir Devletin, Türkiye'nin menfaatlerine uymıyan herhangi bir hiz-
metinde bulunup da Hükümetçe, bu görevi bırakmaları kendilerine yurt dışında el-
çilik veya konsolosluklarımız, yurt içinde ise mahalli mülkiye amirleri tarafın-

KANUNLAR, AĞUSTOS 1992 (Ek - 13)
dan bildirilmesine rağmen üç aydan az olmamak üzere verilecek münasip bir süre
içerisinde kendi istekleriyle bırakmıyanlar,
c) Türkiye ile savaş halinde bulunan bir Devletin her türlü hizmetinde ken-
di istekleriyle Hükümetin izni olmaksızın çalışmaya devam edenler,
ç) Yurt dışında bulunup da muvazzaf askerlik görevini yapmak veya Türkiye'
de savaş ilanı üzerine, yurt dışında bulunup da, yurt savunmasına katılmak için
yetkili kılınmış makamlar tarafından usulen yapılacak çağrıya mazeretsiz olarak
üç ay içinde icabet etmiyenler,
d) Sevk sırasında veya kıtalarına katıldıktan sonra yurt dışına kaçıp da
kanuni süre içinde dönmiyenler,
e) Silahlı Kuvvetler mensupları ile askerlik görevini yapmakta olanlardan
görev, izin, hava değişimi veya tedavi için yurt dışında bulunup da süresi bit-
tiği halde mazeretsiz olarak üç ay içinde geri dönmiyenler,
f) Yetkili makam kararı ile Türk vatandaşlığını kazandıktan sonra kesinti-
siz olarak en az yedi yıl Türkiye dışında oturan ve Türkiye ile ilgisini ve bağ-
lılığını kesmediğine ve Türk vatandaşlığını muhafaza ettiğine delalet edecek
resmi temas ve işlemleri bulunmayanlar.
g) Mülga:27/5/1992-3808/1 md.)
(ç),(d) ve (e) bendlerine göre karar verilebilmesi için Milli Savunma Bakan-
lığının teklifi şarttır.
(Ek bentler: 13/2/1981-2383/6 md.):
h) Herhangi bir yolla yabancı bir Devlet vatandaşlığını kazanmış olup, ke-
sintisiz olarak en az yedi yıl Türkiye dışında oturan ve Türkiye ile ilgisini ve
bağlılığını kesmediğine ve Türk vatandaşlığını muhafaza etmek isteğine delalet
edecek resmi temas ve işlemlerde bulunmayanlar.
Mülga ikinci fıkra: (27/5/1992 - 3808/1 md.)

B) Çıkarma:


Madde 26 - (Değişik: 13/2/1981-2383/7 md.)
Yurt dışında bulunup da Türkiye Cumhuriyetinin iç ve dış güvenliği ile kanu-
nun suç saydığı şekilde iktisadi veya mali güvenliği aleyhinde faaliyette bulu-
nan veya yurt içinde bu tür faaliyetlerde bulunup da her ne suretle olursa olsun
yurt dışına çıkan ve hakkında Türkiye'de bu nedenle kamu davası açılmasına veya
ceza kovuşturmasına veya hükmün infazına olanak bulunmayan ve gelmesi için yapı-
lan duyuruya rağmen üç ay içinde, savaş, Sıkıyönetim ve olağanüstü hallerde bir
ay içinde yurda dönmeyen Türk vatandaşlığını sonradan kazanmış kişiler Bakanlar
Kurulu kararı ile vatandaşlıktan çıkarılabilir.
Bu hüküm, Türkiye savaş halinde bulunduğu zaman, doğumla Türk vatandaşı
olanlar hakkında da uygulanabilir.


III - Seçme hakkı ile kayıp
1. Türk vatandaşlığını kazanan çocuklar


Madde 27 - Aşağıdaki Türk vatandaşları reşit olmalarından başlıyarak iki yıl
içinde Türk vatandaşlığından ayrılabilirler:
a) (Değişik: 13/2/1981 - 2383/8 md.) Analarına bağlı olarak doğumla Türk va-
tandaşı oldukları halde doğumla veya sonradan yabancı babalarının vatandaşlığını
kazananlar,
b) Evlatlığa alınmakla Türk vatandaşı olanlar,
c) Doğum yeri esasına göre Türk vatandaşı oldukları halde, sonradan ana veya
babasının vatandaşlığını kazananlar,
ç) Herhangi bir şekilde Türk vatandaşlığını kazanmış olan ana veya babaları-
na bağlı olarak Türk vatandaşı olanlar.
Yukardaki hükümler gereğince vatandaşlıktan ayrılma ilgiliyi vatansız kıla-
cak ise, bu hak kullanılmaz.
2. Evlenme ile Türk vatandaşlığını kazanan kadın


Madde 28 - 5 inci madde uyarınca evlenme ile Türk vatandaşlığını kazanan ka-
dınlar evliliğin sona ermesinden başlıyarak üç yıl içinde evlenmeden önce sahip
oldukları Devlet vatandaşlığını muhafaza ettikleri veya bu vatandaşlığa dönebil-
dikleri takdirde Türk vatandaşlığından ayrılabilirler.
IV - Kaybın sonuçları
1. Yabancı muamelesi ve saklı tutulan haklar: (1)


Madde 29 - (Değişik: 7/6/1995 - 4112/2 md.)
Bu kanun gereğince Türk vatandaşlığını kaybeden kişiler, kayıp tarihinden
başlayarak yabancı muamelesine tabi tutulur. Ancak, doğumla Türk Vatandaşlığını
kazanmış olup da sonradan Bakanlar Kurulundan çıkma izni almak suretiyle yaban-
cı bir devlet vatandaşlığını kazanan kişiler ve bunların kanuni mirasçıları,
Türkiye Cumhuriyetinin milli güvenliği ve kamu düzenine ilişkin hükümler saklı
kalmak kaydıyla ülkede ikamet, seyahat, çalışma, miras, taşınır ve taşınmaz mal
iktisabı ile ferağı gibi konularda Türk Vatandaşlarına tanınan haklardan aynen
yararlanmaya devam ederler. 33 ve 35 inci maddeler hükümleri saklıdır.
2. Evlenmede çocuklar


Madde 30 - Yabancı ile evlenmek suretiyle 19 uncu madde gereğince Türk va-
tandaşlığını kaybeden kadının bu evlenmeden önceki küçük çocukları;
a) Babanın ölmüş bulunması,
b) Babanın belli olmaması,
c) Babanın vatansız olması,
Hallerinde analarına bağlı olarak Türk vatandaşlığını kaybederler. Bu fıkra
gereğince Türk vatandaşlığının kaybı, çocuk 15 yaşından büyük ise, yazılı muva-
fakatine bağlıdır.
Yukarıdaki fıkra gereğince Türk vatandaşlığının kaybı çocukları vatansız kı-
lacak ise, çocuklar Türk kalırlar.
3. Vatandaşlıktan çıkma
A) Eş:


Madde 31 - Vatandaşlıktan çıkma eşin vatandaşlığına tesir etmez.
B) Çocuklar:


Madde 32 - (Değişik birinci fıkra: 13/2/1981 - 2383/9 md.) Türk vatandaşlı-
ğından çıkan babanın küçük çocukları,
-----------------
(1) Bu madde başlığı, 7/6/1995 tarih ve 4112 sayılı Kanunun 2 nci maddesiyle de-
ğiştirilmiş olup, metne işlenmiştir.



a) Ananın ölmüş bulunması,
b) Ananın yabancı olması,
c) Velayetin babada bulunması,
Hallerinde babalarına bağlı olarak Türk vatandaşlığını kaybederler.
Ananın Türk vatandaşlığından çıkması küçük çocuğun vatandaşlığına tesir et-
mez. Ancak vatandaşlıktan çıkan ananın küçük çocukları,
a) Babanın ölmüş bulunması,
b) Babanın belli olmaması,
c) Babanın yabancı olması,
ç) Velayetin anada bulunması,
Hallerinde, analarına bağlı olarak Türk vatandaşlığını kaybederler,
Baba veya anaya bağlı olarak vatandaşlığın kaybı; çocuk, 15 yaşından büyük
ise,yazılı muvafakatine bağlıdır.
Yukarıdaki hükümler gereğince vatandaşlığın kaybı çocukları vatansız kılacak
ise, çocuklar Türk kalır.

4. Vatandaşlığın iptali

Madde 33 - İptal kararı ilgili kişiye bağlı olarak Türk vatandaşı olmuş eş
ve çocuklar hakkında da hüküm ifade eder.
İptal kararının hükümleri geriye yürümez.
Vatandaşlığı iptal edilenlerin mallarının tasfiyesi ile kendilerinin sınır
dışı edilmeleri lüzumlu görüldüğü takdirde bu husus iptal kararında belirtilir.
Bu gibiler en geç bir yıl içinde Türkiye'deki mallarını tasfiye ederek ikametgah
ve iş merkezlerini yurt dışına nakil ve memleketi terketmek zorundadır. Aksi
halde, malları Hazinece satılarak bedelleri nam ve hesaplarına milli bir bankaya
yatırılır ve kendileri de sınır dışı edilir. Bu kişiler iptal kararı aleyhine
Danıştay'a başvurdukları takdirde, malların tasfiyesi ve sınır dışı işlemleri
dava sonuna bırakılır.

5. Kaybettirme ve çıkarma
A) Genel olarak:


Madde 34 - Kaybettirme ve çıkarma kararları şahsidir. İlgilinin eş ve ço-
cuklarına tesir etmez.

B) Çıkarma:

Madde 35 - 26 ncı madde gereğince vatandaşlıktan çıkarılan kişilerin Türki-
ye'de bulunan malları Hazinece tasfiye edilir. Ve bedelleri nam ve hesaplarına
milli bir bankaya yatırılır. Bu kişiler çıkarma kararı aleyhine Danıştay'a baş-
vurduğu takdirde malların tasfiyesi dava sonuna bırakılır.
Bu gibiler Türkiye'de yerleşmemek ve genel hükümlere tabi olmak şartiyle
Türkiye'ye gelebilirler.
Vatandaşlıktan çıkarma kararının ilgiliye tebliğinden veya Resmi Gazete ile
yayınlanmasından önce Türkiye'ye dönenler hakkında vatandaşlıktan çıkarma işlemi
durdurulur.
Türk vatandaşlığından çıkarılanlar hiçbir şekilde yeniden Türk vatandaşlığı-
nı kazanamazlar.

6. Seçme hakkı ile kayıp
A) Seçme hakkı ile Türk vatandaşlığından ayrılan kişinin eşi ve çocukları:


Madde 36 - Bu kanunun vatandaşlıktan çıkmanın sonuçlarını düzenliyen 31 ve
32 nci maddeleri, 27 nci madde uyarınca seçme hakkını kullanarak Türk vatandaş-
lığından ayrılan kişilerin eşleri ve küçük çocukları hakkında da uygulanır.

B) Seçme hakkı ile Türk vataşdaşlığından ayrılan kadının çocukları:

Madde 37 - Evlenme ile Türk vatandaşlığına geçen analarına bağlı olarak Türk
vatandaşlığını kazanan küçük çocuklar, kadının 28 inci madde uyarınca seçme hak-
kını kullanarak Türk vatandaşlığından ayrılması halinde, analarına bağlı olarak
Türk vatandaşlığını kaybederler.
Kadına Türk vatandaşlığını kazandıran evlenmeden olan küçük çocukları, 32
nci maddenin 2 nci fıkrasında belirtilen şartlarla seçme hakkını kullanan
analarına bağlı olarak Türk vatandaşlığını kaybederler.