Serebral Palsi
Sağlık Köşesi - Sağlık Genel
Serebral Palsi
Serebral palsiyi doğum öncesinde, doğum sırasında ya da doğum sonrasında herhangi bir nedenle beynin hasar görmesi sonucu oluşan motor ve mental bozukluk olarak tanımlayabiliriz. Serebral palsi gelişimsel bir bozukluktur; çocuğun kas
| |||||||
 |
23.08.2008 21:24 Yazan: MiSS-FENER
Serebral Palsi
Serebral palsiyi doğum öncesinde, doğum sırasında ya da doğum sonrasında herhangi bir nedenle beynin hasar görmesi sonucu oluşan motor ve mental bozukluk olarak tanımlayabiliriz. Serebral palsi gelişimsel bir bozukluktur; çocuğun kas sistemindeki bozukluğun yanında, duyu bozukluğu, gözde kayma ve titreme gibi bozukluklar, zeka geriliği, davranış bozuklukları, öğrenme güçlükleri, dil-konuşma bozuklukları ve ağız-diş problemleri de görülebilir.
Kol ve bacakların tam kullanımı, yürüme, yemek yeme, merdiven çıkma gibi günlük yaşamı sürdürmeye yarayan hareket yeteneğini sağlayan beyin bölgesinin gelişimi 7-8 yaşlarında tamamlanır. Gebelik döneminin başlangıcından 7-8 yaşlarına kadar beyinde olaşabilecek herhangi bir problem bu bölgenin işlev bozukluğu olarak karşımıza çıkar ve ortaya çıkan tablo serebral palsi olarak adlandırılır. Serebral palside beyin hasarı ilerleyici değildir, fakat ortaya çıkan sorun ömür boyu devam eder. Ülkemizde serebral palsinin toplam nüfus içerisinde 600 kişide bir olduğu tahmin edilmektedir. Türkiye'de oranların fazla olması akraba evlilikleri, hamilelik döneminde geçirilen hastalıkların fazla olması ve bakım şartlarının yetersizliği, doğum şartlarının olumsuzluğu, bebek bakım hizmetlerinin yetersizliği, bebeklerde bulaşıcı ve ateşli hastalıkların fazlalığı ve beslenme yetersizliği gibi nedenlere bağlanmamalıdır.
Serebral Palsinin Tipleri
1. Spastik Serebral Palsi:
En yaygın serebral palsi tipidir. Spastisite, kas sertliği olarak tanımlanır. Kasların normal yapısındaki değişiklik ve sertlik hareketlerin etkilenmesine ve zor yapılmasına neden olur. Aşırı spastisite iskelet yapısında ve duruşta bozukluklara yol açar.
2. Atotoid Serebral Palsi:
Kontrolsüz hareket olarak tanımlanabilir. Çocuğun bacaklarında, kollarında, ellerinde ve yüzünde istemsiz hareketler oluşur. Bu da hareketlerin koordineli yapılmasını engeller.
3. Ataksik Serebral Palsi:
Dengenin korunamaması ve sallanma durumudur. Dengenin sağlanamaması nedeniyle gelişim yavaştır ve yürüme çok geç olur.
Serebrral Palsi Nasıl Erken Teşhis Edilir ?
Aileler bebeğin gelişiminde en ufak bir gecikme ya da normalden sapma gördüklerinde doktora başvurmalıdırlar.
Serebral Palsinin Habercisi Olabilecek Erken Belirtiler Nelerdir ?
1 Aylık Bebekte
* Sürekli ağlama
* Memeyi emmede sorunlar
* Israrlı ve sürekli kusma
* Çevresinden gelen uyarılara cevap vermeme
* Havale (konvülziyon)
2 Aylık Bebekte
* Sürekli ağlama
* Memeyi emmede sorunlar
* Israrlı ve sürekli kusma
* Çevresinden gelen uyarılara cevap vermeme
* Havale (konvülsiyon)
* Bulunması gereken normal reflekslerin kaybı
* Kaslarda aşırı sertlik ya da gevşeklik
3 Aylık Bebekte
* Gözde kayma, titreme
* Bebeğin sırtüstü, baş ve topuklar üzerinde yay gibi sert bir şekilde durması
* Bebeğin gülümsememesi ve annenin yüzüne bakmaması
4 Aylık Bebekte
* Başını tutamaması
* Gözde odaklaşmanın sağlanamaması
* Elin ya da ellerin başparmak içte kalacak şekilde yumruk halinde tutulması
* Kaybolması gereken bazı reflekslerin devam etmesi
8 Aylık Bebekte
* Dönme ve oturma hareketlerini yapamaması
* El-göz koordinasyonunun yokluğu
* Tekme atarken iki bacağını birlikte hareket ettirmesi
* Bebeğin bacaklarını uzatarak oturduğu pozisyonda vücudunun öne eğilmesi, bacaklarının birbiri üzerine binmesi
10 Aylık Bebekte
* Emeklemenin olmaması ya da her iki ayağın birden çekilerek sıçrar tarzda emeklemesi
* Ayağa kalkmakta zorluk çekmesi
* İsmi ile çağrılınca tepki vermemesi
* Ağzından salya akması
* Verilen yiyeceği ağzına almaması ya da ağzına götürememesi
1 Yaşındaki Bebekte
- Tutunarak yürüyememesi
- Parmak ucuna basarak yürümesi
Serebral Palsinin Tedavisi Ve Rehabilitasyonu
Serebral palside tedavi:
1. Tıbbi yaklaşım,
2. Özel eğitim ve rehabilitasyon şeklinde iki yönlüdür.
Serebral palsili hastalar için doğrudan etkili bir ilaç yoktur. Ancak havaleler (konvülziyon) ve kaslardaki aşırı sertlik için bazı ilaçlar kullanılmaktadır.
Serebral palsili çocuğun belirtileri, serebral palsinin nedenine, lezyonun şiddetine ve komplikasyonların olup olmadığına bağlı olarak çocuktan çocuğa farklılık gösterir. Bu nedenlerle her çocuğun tedavisi ve rehabilitasyon programı farklılık gösterir.
Serebral palsili çocukta birçok sorun bir araya gelerek aile ve çocuk için yaşamı güçleştirir. Bu nedenle problemlerin iyi bir şekilde tanımlanması çok önemlidir. Ancak bilimsel ve bilinçli yaklaşım serebral palsili çocuğun daha bağımsız bir yaşama kavuşmasını sağlayabilir.
Kol ve bacakların tam kullanımı, yürüme, yemek yeme, merdiven çıkma gibi günlük yaşamı sürdürmeye yarayan hareket yeteneğini sağlayan beyin bölgesinin gelişimi 7-8 yaşlarında tamamlanır. Gebelik döneminin başlangıcından 7-8 yaşlarına kadar beyinde olaşabilecek herhangi bir problem bu bölgenin işlev bozukluğu olarak karşımıza çıkar ve ortaya çıkan tablo serebral palsi olarak adlandırılır. Serebral palside beyin hasarı ilerleyici değildir, fakat ortaya çıkan sorun ömür boyu devam eder. Ülkemizde serebral palsinin toplam nüfus içerisinde 600 kişide bir olduğu tahmin edilmektedir. Türkiye'de oranların fazla olması akraba evlilikleri, hamilelik döneminde geçirilen hastalıkların fazla olması ve bakım şartlarının yetersizliği, doğum şartlarının olumsuzluğu, bebek bakım hizmetlerinin yetersizliği, bebeklerde bulaşıcı ve ateşli hastalıkların fazlalığı ve beslenme yetersizliği gibi nedenlere bağlanmamalıdır.
Serebral Palsinin Tipleri
1. Spastik Serebral Palsi:
En yaygın serebral palsi tipidir. Spastisite, kas sertliği olarak tanımlanır. Kasların normal yapısındaki değişiklik ve sertlik hareketlerin etkilenmesine ve zor yapılmasına neden olur. Aşırı spastisite iskelet yapısında ve duruşta bozukluklara yol açar.
2. Atotoid Serebral Palsi:
Kontrolsüz hareket olarak tanımlanabilir. Çocuğun bacaklarında, kollarında, ellerinde ve yüzünde istemsiz hareketler oluşur. Bu da hareketlerin koordineli yapılmasını engeller.
3. Ataksik Serebral Palsi:
Dengenin korunamaması ve sallanma durumudur. Dengenin sağlanamaması nedeniyle gelişim yavaştır ve yürüme çok geç olur.
Serebrral Palsi Nasıl Erken Teşhis Edilir ?
Aileler bebeğin gelişiminde en ufak bir gecikme ya da normalden sapma gördüklerinde doktora başvurmalıdırlar.
Serebral Palsinin Habercisi Olabilecek Erken Belirtiler Nelerdir ?
1 Aylık Bebekte
* Sürekli ağlama
* Memeyi emmede sorunlar
* Israrlı ve sürekli kusma
* Çevresinden gelen uyarılara cevap vermeme
* Havale (konvülziyon)
2 Aylık Bebekte
* Sürekli ağlama
* Memeyi emmede sorunlar
* Israrlı ve sürekli kusma
* Çevresinden gelen uyarılara cevap vermeme
* Havale (konvülsiyon)
* Bulunması gereken normal reflekslerin kaybı
* Kaslarda aşırı sertlik ya da gevşeklik
3 Aylık Bebekte
* Gözde kayma, titreme
* Bebeğin sırtüstü, baş ve topuklar üzerinde yay gibi sert bir şekilde durması
* Bebeğin gülümsememesi ve annenin yüzüne bakmaması
4 Aylık Bebekte
* Başını tutamaması
* Gözde odaklaşmanın sağlanamaması
* Elin ya da ellerin başparmak içte kalacak şekilde yumruk halinde tutulması
* Kaybolması gereken bazı reflekslerin devam etmesi
8 Aylık Bebekte
* Dönme ve oturma hareketlerini yapamaması
* El-göz koordinasyonunun yokluğu
* Tekme atarken iki bacağını birlikte hareket ettirmesi
* Bebeğin bacaklarını uzatarak oturduğu pozisyonda vücudunun öne eğilmesi, bacaklarının birbiri üzerine binmesi
10 Aylık Bebekte
* Emeklemenin olmaması ya da her iki ayağın birden çekilerek sıçrar tarzda emeklemesi
* Ayağa kalkmakta zorluk çekmesi
* İsmi ile çağrılınca tepki vermemesi
* Ağzından salya akması
* Verilen yiyeceği ağzına almaması ya da ağzına götürememesi
1 Yaşındaki Bebekte
- Tutunarak yürüyememesi
- Parmak ucuna basarak yürümesi
Serebral Palsinin Tedavisi Ve Rehabilitasyonu
Serebral palside tedavi:
1. Tıbbi yaklaşım,
2. Özel eğitim ve rehabilitasyon şeklinde iki yönlüdür.
Serebral palsili hastalar için doğrudan etkili bir ilaç yoktur. Ancak havaleler (konvülziyon) ve kaslardaki aşırı sertlik için bazı ilaçlar kullanılmaktadır.
Serebral palsili çocuğun belirtileri, serebral palsinin nedenine, lezyonun şiddetine ve komplikasyonların olup olmadığına bağlı olarak çocuktan çocuğa farklılık gösterir. Bu nedenlerle her çocuğun tedavisi ve rehabilitasyon programı farklılık gösterir.
Serebral palsili çocukta birçok sorun bir araya gelerek aile ve çocuk için yaşamı güçleştirir. Bu nedenle problemlerin iyi bir şekilde tanımlanması çok önemlidir. Ancak bilimsel ve bilinçli yaklaşım serebral palsili çocuğun daha bağımsız bir yaşama kavuşmasını sağlayabilir.
Doç.Tbp.Alb. Rıdvan AKIN
Çocuk Nörolojisi Bilim Dalı
Çocuk Nörolojisi Bilim Dalı
24.08.2008 10:53 Yazan: SU-PERISI
Faydalı bilgiler için saol MiSS-FENER.Aileler çoçuklarında gelişiminde geçikme veya bir anormal hareket gördügü vakit doktora hemen gitmesi gerekir.
Normal
