Tarihte Bugün

[ViVa]

21 KASIM

1783. Mongolfier kardeşlerin balonu ile ilk insanlı uçuş gerçekleşti.
1831. Fransa, Lyon'da dokuma işçileri ayaklandı.
1921. Lozan Konferansı'nın ilk oturumu yapıldı.
1924. İsmet Paşa (İnönü) başbakanlıktan istifa etti.
1938. Atatürk'ün naşı Ankara'da Etnografya Müzesi'ndeki geçici istirahatgahına konuldu.
1941. Tüm yüksek okulların son iki döneminde Türk İnkılap Tarihi ve Türkiye Cumhuriyeti Rejimi dersinin okutulması zorunlu oldu.
1952. Amerika Birleşik Devletleri ilk hidrojen bombasını Pasifik'te patlattı.
1955. Türkiye, İran, Irak, Pakistan ve İngiltere'nin katılımıyla Bağdat Paktı kuruldu.
1967. Kıbrıs nedeniyle Türkiye -Yunanistan gerginliği sürüyor. Yunanistan, "Silahlı bir çatışmadan kaçınarak sorunlarımızı görüşmeler yoluyla çözmeye hazırız" açıklamasını yaptı. Genelkurmay Başkanı Orgeneral Cemal Tural, "Kıbrıs'a çıkarız, kimse kaygılanmasın; ancak zaman söyleyemem" dedi. Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Lyndon Johnson, savaştan kaçınılması önerisinde bulundu.
1981. Türkiye'nin Los Angeles Konsolosluğu bombalandı, ölen ya da yaralanan olmadı.
1985. Amerika Birleşik devletleri Başkanı Ronald Reagan ve Sovyetler Birliği lideri Mihail Gorbaçov Cenevre'de buluştu. Zirvede, stratejik nükleer silahların yüzde 50 azaltılması kararı çıktı.
1989. İsmet Kaya Erdem TBMM'nin 16. başkanı oldu. Görevi 20 Ekim 1991'de sona erdi.
1990. Kadınların karşı çıktığı, fahişelere tecavüzde ceza indirimi öngören Türk Ceza Kanunu) 438. maddesi kaldırıldı.
1994. Dünya Halter Şampiyonası'nda Fedail Güler 70 kiloda 2 dünya rekoru kırdı, 2 altın madalya kazandı. Halter Milli Takımı dünya ikincisi oldu.
1995. Dayton Barış Anlaşması ile Bosna Savaşı sona erdi.
1998. İstanbul'da Mor Çatı Kadın Sığınakları Vakfı'nın çağrısıyla iki günlük 1. Kadın Sığınakları Kurultayı düzenlendi. Amaç, kadına yönelik şiddete karşı mücadelede kadınlar ve gruplar arası kalıcı bir iletişim ağı oluşturmak..
2002. Cumhurbaşkanı Vekili ve TBMM Başkanı Bülent Arınç, eşinin kıyafeti konusunda "fırtına koparıldığını" bildirerek, bunu çok yadırgadığını ve yersiz bulduğunu söyledi. Arınç, "Eşimin içinde bulunduğu kıyafetin, yasalara ve protokol kurallarına aykırı olmadığına inanıyorum" dedi.
2002. Kongre sürecine giren DYP'de Genel İdare Kurulu'nun eski üyelere dönüş yolunu açma kararı üzerine Elazığ Bağımsız Milletvekili Mehmet Ağar, DYP'ye katıldı.

[MARDINLI1986]

@ViVa

[ViVa]

22 KASIM

1497 - Portekizli denizci Vasco de Gama Ümit Burnu'na vardı.
1909 - Diş Hekimliği kuruluşu ve Diş Hekimleri Bayramı
1916 - Öykü yazarı Sait Faik Abasıyanık doğdu.
1617 - Sultan I. Ahmet vefat etti.
1920 - Veteriner Hekimliği Derneği'nin kuruluşu.
1925 - Şapka inkılabına karşı gösteriler Kayseri de düzenlendi.
1935 - San Francisco'dan Manilya'ya Pasifik üzerinden ilk tarifeli posta taşımacılığı başladı.
1936 - Halit Ziya Uşaklıgil'in son anıları Saray ve Ötesi, Cumhuriyet gazetesinde tefrika edilmeye başladı.
1948 - İkinci Türkiye İktisat Kongresi toplandı. Kongrede, devletçilik politikası eleştirildi, özel girişimciliğin teşviki istendi.
1952 - Vatan gazetesi başyazarı Ahmet Emin Yalman silahlı saldırıya uğradı.
1958 - Juilliard Dörtlüsü, besteci Adanan Saygun'un 1. Yaylı Çalgılar Dörtlüsü'nü Washington'da seslendirdi.
1960 - Türk Standartları Enstitüsü'nün kuruluşuna ilişkin kanun kabul edildi.
1963 - ABD Başkanı John F. Kennedy Dallas'ta öldürüldü. Aynı gün yardımcı Lyndon B. Johnson başkan oldu.
1968 - Türkiye'de ilk kalp nakli gerçekleşti. Doktor Kemal Beyazıt ve ekibinin gerçekleştirdiği ameliyat sonrası hasta 18 saat yaşayabildi.
1968 - Lütfullah Şadi Alkılıç cezaevine kondu. Alkılıç "Türkiye'nin tek kurtuluş yolu sosyalizmdir" başlıklı yazısında komünizm propagandası yaptığı gerekçesiyle 6 yıl 3 ay hapis cezası almıştı.
1972 - Ankara Radyosu uzun dalga verici istasyonu hizmete açıldı.
1973 - Anadolu Üniversitesi 1973'te,
1975 - İspanya'ya Monarşiye geri dönüldü, Don Juan Carlos İspanya kralı oldu.
1976 - Bursa Cezaevi'nde isyan çıktı. Müdür rehin alındı.
1978 - Politika gazetesi yazı işleri müdürü Ali İhsan Özgür öldürüldü.
1979 - IMF Türk Lirası'nın yeniden devalüe edilmesini istedi.
1982 - Açıköğretim uygulaması başladı.
1982 - Yazar Tezer Özlü Almanya'da "Malbug Ödülü"nü kazandı.
1983 - TRT Genel Müdürü Macit Akman, "Yorgun Savaşçı" filminin yaktırıldığını açıkladı.
1984 - Avrupa Konseyi'nde Türkiye'nin dönem başkanlığı tartışıldı. Sonuca varılamayınca, Dışişleri Bakanı Vahit Halefoğlu toplantıyı terk etti.
1984 - Doğalgazın sanayi ve şehir şebekelerinde kullanılmasına dair, 84/8806 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı.
1985 - Çay-Kur'un tekeline son veren Akfa'dan sonra Okumuş Holding'e bağlı Okumuş-San. Şirketi'nin ürettiği çay piyasaya çıktı.
1986 - 20 yaşındaki Mike Tyson dünyanın en genç ağır sıklet şampiyonu oldu.
1994 - Devlet Opera ve Balesi'nin bütçesinde kesinti yapıldı. Kesintiyi yapan Doğru Yol Partisi, Anavatan Partisi, Milliyetçi Hareket Partisi ve Refah partisi milletvekilleri, "Opera ve bale ne iş yapar, bunları kaç kişi seyrediyor" dediler.
1994 - Tiyatro oyuncusu Asuman Korad öldü.
2000 - Marmara Depremi'nde, Çınarcık'ta yaptığı binaların yıkılması sonucu 280 kişinin ölümüne neden olduğu gerekçesiyle yargılanan müteahhit Veli Göçer, karşılıksız çek vermek suçundan 10 ay hapis cezasına çarptırıldı.
2000 - Türkiye-AB Karma Parlamento Komisyonu'nun 46. toplantısı yapıldı.
2001 - Türk Medeni Kanunu 75 yıl sonra değişti. TBMM Başkanlığı'na 2 yıl önce gönderilen 1030 maddelik tasarı, Genel Kurul'da kabul edilerek yasalaştı. Medeni Kanun toplumun temeli sayılan ailenin yaşamında köklü değişiklikler getiren düzenlemeler içeriyor.
2001 - İrlandalı rock grubu U2'nun "The Jashua Tree" adlı albümü, İngilizler tarafından tüm zamanların en iyi albümü seçildi.
2002 - İsrail askerleri, 21 Kasım`daki intihar saldırısına misilleme olarak Beytüllahim`i yeniden işgal etti.
2002 - Danıştay İdari Dava Daireleri Genel Kurulu, Pamukbank'ın, Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu'na devrine ilişkin BDDK kararının yürütmesini durdurdu.

[ViVa]

23 KASIM

1918. Fransız generali Franchet d'Esperey, işgal orduları komutanı olarak İstanbul'a girdi. Beyaz ata binen Franchet d'Esperey'e bir kral gibi tören yapılması tepki çekti.
1925. Şura-yı Devlet yani Danıştay kanunu kabul edildi.
1935. İstanbul-Haliç Şirketi'nin faaliyetine 22 Kasım son verildi; vapur hizmetlerini İstanbul Belediyesi üstlendi.
1936. İstanbul'da tramvay ücretlerine on paralık zam yapılması üzerine, Hüseyin Cahit Yalçın, İstanbul Valisi Muhittin Üstündağ'ı mahkemeye verdi.
1936. Life dergisi yayına başladı
1938. Adolf Hitler 5 bin markın üzerinde malı olan Yahudilere yüzde 20 oranında vergi koydu.
1941. İstanbul'da un ve şeker sıkıntısı nedeniyle pasta çörek ve benzeri yiyecek maddelerinin yapımı ve satışı yasaklandı.
1947. İstanbul İnönü Stadı açıldı. Stattaki İlk golü Süleyman Seba attı.
1952. Eczacıbaşı Levent İlaç Fabrikası törenle üretime başladı. Fabrikada, uluslararası alanda sağlık hizmetine giren en son buluşların üretildiği kaydedildi.
1954. Bedii Faik, Dünya gazetesinde, Devlet Bakanı Mükerrem Sarol'a hakaret ettiği iddiasıyla tutuklandı.
1964. Başbakan İsmet İnönü başkanlığında toplanan Milli Güvenlik Kurulu karasularının 6 milden 12 mile çıkarılmasını kararlaştırdı.
1967. Türk çıkarma birlikleri Mersin'den yola çıktı. Fakat Yunanistan, adadaki 13.000 askerini geri çekmeyi ve 1959 antlaşmalarını tanımayı kabul edince Demirel birlikleri yarı yoldan geri döndürdü.
1968. Aroma Meyve Suyu A.Ş. Bursa'da kuruldu. Firmanın, meyve suyu ve konsantresi üretimi ve pazarlaması yaptığı ifade edildi.
1970. Türkiye'nin Ortak Pazar'a, yani bugünkü adıyla Avrupa Birliği'ne üyelik protokolü Brüksel'de imzalandı. Protokol 22 yıllık bir geçiş süreci öngörüyordu.
Aynı gün, Ortak Pazar'a geçiş çalışmalarını protesto eden bir grup Ortak Pazar Sergisi'nin camlarını kırdı.
1970. Tofaş Oto Ticaret Şirketi kuruldu.
1975. Cumhuriyet Halk Partisi İzmir Milletvekili Süleyman Genç, Milliyetçi Cephe'nin iktidarda olduğu 8 ayda 21 gencin öldürüldüğünü, 43 silahlı baskın düzenlendiğini açıkladı. Milliyetçi Cephe, Adalet Partisi, Milliyetçi Hareket Partisi ve Milli Selamet Partisi'nden oluşuyordu ve başbakan Süleyman Demirel idi.
1976. Fransız düşünürü Andre Malraux öldü.
1985. Rahşan Ecevit Demokratik Sol Parti, DSP genel başkanı oldu. Rahşan Ecevit, partinin "sürekli demokrasi, süngüsüz barış, sömürüsüz bir düzen için" kurulduğunu açıkladı.
1985.Başbakan Turgut Özal'a suikast girişiminde bulunan Kartal Demirağ'a önce idam, sonra da suçun teşebbüs halinde kalması nedeniyle 20 yıl hapis cezası verildi. Aynı gün cezaevindeki açlık grevlerini destekleyen Sakatlar Derneği üyesi 6 görme engelli kişi gözaltına alındı.
1990. Prof. Tansu Çiller törenle Doğru Yol Partisi'ne (DYP) katıldı.
1992. Türk Tiyatrosu'nun önemli isimlerinden sanatçı Vasfi Rıza Zobu 90 yaşında yaşama veda etti.
1994. Özelleştirme yasası çıktı.
1995. Seçim çevresi barajını yüzde10 olarak düzenleyen yasa çıktı.
1996. Bergama'da siyanürle altın aranmasına karşı çıkan köylüler büyük bir miting yaptı.
1996. ANAP Genel Başkanı Mesut Yılmaz, Budapeşte'de bir otelin lobisinde yumruklu saldırıya uğradı.
1996. Kaçırılan Etiyopya Havayollarına ait Boeing 767 tipi uçağın Comoros Adaları açıklarına düşmesi sonucu 125 kişi öldü.
1997. Hasan Al, 67 kilo dünya profesyonel boks şampiyonu oldu. Al unvan maçında Kolombiyalı Alex Lubo'yu yenmişti.
1998. Hürriyet Gazetesi yazarı Yavuz Gökmen vefat etti.
1998. Ötanazi uygulamaları ile tanınan dünyaca ünlü doktor Jack Kevorkyan, ABD'nin en çok izlenen CBS televizyonundaki "60 Dakika" adlı programda, ötanazi'yi nasıl uyguladığını gösterdi. Ermeni asıllı Kevorkyan, programda, hastası Thomas Youk'u nasıl öldürdüğünü anlattı.
2002. Başbakan Gül, 64 sayfadan oluşan hükümet programını TBMM Genel Kurulu'na sundu. Gül, dürüst, bilgili ve ehliyetli kadroların öncülüğünde, siyaseti ve devleti yeniden milletle buluşturmak için kapsamlı bir programla, umut ve güven dolu bir geleceği yeniden tesis etmek üzere yola çıktıklarını söyledi.

[ViVa]

24 KASIM

Öğretmenler Günü ve Haftası

1859. İngiliz biyolog Charles Darwin'in "Türlerin Kökeni" adlı insanın evriminin anlaşılmasında çığır açan insanın başka memelilerin soyundan geldiğini kanıtlayan çalışması yayımlandı.
1870. İlk mizah dergisi "Diyojen", 131 yıl önce, İstanbul'da yayımlandı.
1880. Haliç Vapur Şirketi işçileri greve çıktı.
1918. Macaristan Komünist Partisi kuruldu.
1925. Erzurum'da da şapka inkılabına karşı gösteriler yapıldı. Tutuklananlardan 13'ü idama mahkûm oldu ve Erzurum'da 1 ay sıkıyönetim ilan edildi.
1927. Ankara Ulus Meydanı'ndaki Zafer anıtı açıldı.
1934. Soyadı Kanunu çıktı. Meclis, Cumhurbaşkanı Gazi Mustafa Kemal'e Atatürk soyadını verdi. Bu soyadı yalnız Mustafa Kemal'e aitti ve kimse bunu kullanamayacaktı.
1934. Ayasofya Camii'nin müze olması, Bakanlar Kurulu Kararı ile kabul edildi.
1939. Gestapo, Çekoslovakya'da 120 öğrenciyi öldürdü.
1942. 4. Stalingrad muharebesi başladı. Hitler, Rusya'ya bir prestij darbesi indirmek için Stalingrad'ı düşürmeye büyük önem veriyordu.
1954. Kütahya Şeker Fabrikası açıldı.
1963. John Kennedy'nin katil zanlısı olarak tutuklanan Lee Harvey Oswald'ı Jack Ruby isimli biri öldürdü. Ruby tutuklandı.
1967. Kıbrıs için Türk-Yunan gerginliği sürüyor. Bakanlar Kurulu, son dönem terhisleri silah altına çağırdı. Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Lyndon Johnson'ın Kıbrıs özel temsilcisi Cyrus Vance Türkiye'ye geldi.
1968. İstanbul'da 18 Ocak 1875 günü çalışmaya başlayan -arıza ve kayış yokluğu nedeniyle seferlerini durdurduğu süreler dışında- ve aralıksız çalışarak halka hizmet veren tarihi Galata Tüneli, tünel vagonları son kez buharla çalıştırılarak kapatıldı. Yapılan çalışmalarla tünel elektrikli hale getirildi ve 3 Kasım 1971 tarihinden itibaren yeniden hizmet vermeye başladı.
1970. İstanbul teknik Üniversitesi'nde boykot başladı; Rektör Prof. Kâzım Ergin istifa etti.
Adana'da Türkiye Öğretmenler Sendikası'nı basan Teksif sendikasına üye işçiler öğretmenleri dövdü.
1975. Angola'da iç savaş başladı. Angola bağımsızlığına yeni kavuşmuştu.
1975. TRT Genel Müdürü Nevzat Yalçıntaş istifa ederek İstanbul Üniversitesi'ndeki görevine döndü.
1976. Van ve çevresinde; Çaldıran-Muradiye'de etkili olan 7,2 büyüklüğündeki depremde 3 bin 840 kişi yaşamını yitirdi.
1977. Irak, Türkiye'ye ham petrol pompalamayı durdurdu. Gerekçe olarak, Türkiye'nin birikmiş borçlarını ödememesi gösterildi.
1977. Yunanistan, Büyük İskender'in babası Kral II. Philip'in mezarının bulunduğunu açıkladı.
1988. Sürgünde Bağımsız Filistin Devleti kuruldu.
1982. Çalışma Bakanlığı, 12 Eylül'den beri geçen iki yılda bakanlık izniyle 4172 memurun işine son verildiğini açıkladı.
1983. İsrail, Trablusşam'da tutuklu 6 İsrail askerine karşılık 4800 Filistinliyi serbest bıraktı.Aynı gün, Ankara'nın hava kirliliğinde dünyanın üçüncü şehri olduğu açıklandı.
1990. Kadınlar, Aileden Sorumlu Devlet Bakanı Cemil Çiçek'in "Flört fuhuştur", "feminizm sapıklıktır" sözlerini, düdük çalarak protesto ettiler. İstanbul Galatasaray'daki eylemde, polis 5 kadını dövdü, 11 kadın gözaltına alındı.
1991. Bakanlar Kurulu Eskişehir Cezaevi'nin boşaltılması ve kapatılması kararı aldı.
1994. Galatasaray Barselona'yı 2-1 yendi; kutlamalarda 3 kişi öldü.
1997. Başbakan Mesut Yılmaz, İzmir'in su sorununu çözecek olan Tahtalı Barajı Su Alma Yapısı ve Arıtma Tesisi'ni hizmete açtı.
1998. Gazze uluslararası havaalanı açıldı.


Bugün Doğanlar:
1632. Ünlü ahlak felsefecisi Spinoza doğdu.
1864. Paris'in gece hayatıyla Fransız eğlence dünyasının kişilerini ve görünümlerini büyük bir psikolojik derinlikle eserlerine işleyen Fransız empresyonist ressam Henri de Toulouse-Lautrec.
1872. Sovyet dış politikasını 1918'den 1928'e kadar yönlendiren diplomat Georgiy Vasilyeviç Çiçerin.
1873. Rusya Sosyal Demokrat İşçi Partisi'nin Menşevik kanadının önderi L.. Martov.


Bugün Ölenler:
1945 - Bestekar Lemi Atlı İstanbul'da öldü.
1979. Gazeteci Ahmet İhsan Bahçıvangil.
1990. Elektronik müziğin öncülerinden, klasik batı müziği bestecisi Bülent Arel.
1991. Quin grubunun solisti Freddie Mercury, AIDS'e karşı verdiği savaşta yenildi ve Londra'nın Güney Kengsington bölgesinde bulunan evinde yaşamını yitirdi.

[ViVa]

25 KASIM

Dünya Kadına Yönelik Şiddete Son Günü

1893 - Orhon Kitabeleri okundu.
1925. Şapka giyilmesi hakkındaki kanun çıktı. Kanun kabul edilirken, Rize'de şapka ve diğer inkılaplara karşı gösteriler yapıldı. Göstericilerden 8'i idama mahkûm edildi.
1934. Mustafa Kemal Atatürk, İsmet Paşa'ya "İnönü" soyadını verdi.
1936. Almanya ve Japonya, Avrupa kültürünü ve dünya barışını "Bolşevik tehdit"ten korumak amacıyla bir anlaşma imzaladılar.
1943. Sir Winston Churchill, Franklin D. Roosevelt ve Çan Kay-şek Kahire'de bir araya geldiler; Japonlar teslim olana kadar savaşa devam kararı alındı.
1948. Öğrenci velilerinin talebiyle, ilkokullara isteğe bağlı din dersleri kondu.
1954. Gazeteci Nurettin Ardıçoğlu, Başbakan Adnan Menderes'e yayın yoluyla hakaretten 6 ay hapis cezasına çarptırıldı.
1955. 1954 yılında geçirdiği büyük yangın felaketinden sonra onarımına başlanan Kapalıçarşı, yeniden hizmete açıldı.
1956. Türkiye'de 1 milyon18 bin adet radyo olduğu açıklandı.
Aynı gün yapılan Çekoslovakya-Türkiye maçı1-1 bitti.
1958. Besteci Ahmet Adnan Saygun'un Yunus Emre Oratoryosu New York'ta Birleşmiş Milletler'in açılış töreninde seslendirildi. Orkestra ve koroyu şef Leopold Stokowski yönetti.
1968. İstanbul'da Dr. Siyami Ersek ve ekibi, trafik kazasında ölen bir memurun kalbini bir işçiye taktı; hasta 39 saat yaşayabildi.
1969. Beatles müzik grubundan John Lennon İngiltere'nin Biafra'ya müdahalesi ile Amerika'nın Vietnam politikasına verdiği desteği protesto amacıyla, İngiltere Kraliçesinin verdiği ünvanı reddetti.
1973. Yunanistan'da askeri darbe.
1979. Gazeteci Abdi İpekçi'yi öldürmekten yargılanan Mehmet Ali Ağca İstanbul Kartal Maltepe Askeri Ceza ve Tutukevi'nden kaçtı.
1993. Özgür Gündem gazetesi18 Kasım 15 gün kapatılmıştı. 'da yeniden15 gün kapatma cezası verildi. Gerekçe: Devletin ve milletin bölünmez bütünlüğüne yönelik yayın yapmak.
1996. Gazeteciler, basına getirilmek istenen yeni kısıtlayıcı düzenlemelere karşı protesto bildirisi yayınladı. Düzenlemeler sansür olarak değerlendiriliyor.
Aynı gün Emeğin Partisi (EMEP) kuruldu.
1998. Mesut Yılmaz'ın başbakanı olduğu 55. Hükümet, TBMM'de yapılan oylama sonucu düşürüldü.
1999. Yargıtay, PKK lideri Abdullah Öcalan hakkında verilen idam cezasını onayladı.
2000 - Adalet Bakanlığı, cezaevlerinde başlanan açlık grevine 805, ölüm orucuna da 57 kişinin katıldığını açıkladı.

Bugün Doğanlar:
1845. Toplumsal değişime olan bağlılığıyla bilinen ve Portekiz'e doğalcılık ve gerçekçilik akımlarını getiren, ülkenin en büyük romancısı olarak kabul edilen yazar José Maria de Eça de Queirós.
1895. 1968-75 arasında Çekoslovaya Cumhurbaşkanlığı yapan ve 1968 Sovyet işgali döneminde Sovyet taleplerine direnişiyle halk arasında itibar kazanan iki dünya savaşı kahramanı Ludvík Svoboda.
1895. Stalin döneminde iç ve dış ticaretin yönetiminden sorumlu olan nüfuzlu siyasetçi ve eski Bolşevik Anastas Ivanoviç Mikoyan.

Bugün Ölenler:
1560. Venedikli Amiral Andrea Dorya öldü.
1945. Besteci Lemi Atlı.
1974. 1962-1971 yılları arasında Birleşmiş Milletler Genel Sekreterliği yapan U Thant.

[ViVa]

26 KASIM

26 Kasım-7 Aralık Erozyonla Mücadele Haftası

1837. 'Eser-i Hayr' adlı Osmanlı yapımı buharlı gemi, denize indirildi.
1924. Kazım Özalp TBMM'nin 3. başkanı seçildi.
1926. Alpullu Şeker Fabrikası açıldı.
1929. Türkiye ile Sovyetler Birliği arasında Geçici Ticaret Antlaşması imzalandı.
1932. 'Casablanca' filmi gösterime girdi.
1934. Meclis, eski lakap ve unvanların kaldırılmasına karar verdi.
1935. Afyon-Isparta demiryolu ulaşıma açıldı.
1942. Yugoslavya Anti-Faşist Halk Kurtuluş Konseyi kuruldu.
Aynı gün, Sovyet Kızılordusu Stalingrad'ı kuşatan Alman Nazi ordularına karşı saldırıya geçti. II. Dünya Savaşı'nın gidişinde Nazi askeri üstünlüğüne son verildi.
1954. İstanbul Kapalıçarşı'da yangın çıktı; 2730 dükkandan 1200'ü yandı.
1962. Amerika Türkiye'deki füze üslerini kaldırmaya karar verdi.
1970. Sabit Osman Avcı TBMM'nin 11.başkanı oldu.
1973. Arap Birliği Cezayir'de toplandı. 2 gün süren toplantıda FKÖ 'Filistin Halkının tek meşru temsilcisi' olarak tanındı.
1973. Federal Almanya'nın enerji bunalımı nedeniyle dış ülkelerden işçi alımını durdurduğunu açıklamasından sonra, İstanbul'da işçi yollama işlemleri durduruldu.
1975. DİSK'e bağlı Lastik-İş Sendikası'nın İstanbul Şirinevler'de Kausan Lastik Fabrikası'nda sürdürdüğü ve 17 işçinin katıldığı bir yılı aşkın süren grev sona erdi.
1975. Türk Philips Fabrikası'nda 6 aydan beri süren grev, anlaşmayla sonuçlandı.
1975. Devlet Sanayi ve İşçi Yatırım Bankası kuruldu.
1982. Prof Dr. Sadun Aren, İstanbul Sıkıyönetim Mahkemesince Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu, DİSK sanığı olarak tutuklandı. Aren, bir kitabından dolayı yargılanmış ve beraat etmişti.
1989 - Hakkari'nin Yüksekova ilçesine bağlı İkiyaka köyünde 21 kişinin öldürülmesi ile ilgili olarak Olağanüstü Hal Bölge Valiliği'nden yapılan açıklamada, 'Bir grup teröristin, saldırıyı düzenledikten sonra komşu bir ülkeye kaçtıkları, kaçarken 9 çoban ile 700 koyunu beraberlerinde götürdükleri' bildirildi.
1993. Almanya; PKK örgütünü terör örgütü ilan etti.
1994. İşçi sendikaları konfederasyonları Türk-İş, DİSK, Hak-İş ile Kamu Emekçileri Sendikaları Konfederasyonu KESK üyesi 70 bin işçi ve kamu çalışanı Ankara'da hükümeti protesto yürüyüşü yaptı.
1995. İstanbul Kazablanka Gazinosunda Özgürlük ve Dayanışma Partisi (ÖDP) kuruluş kararı alındı.
1996. Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Tansu Çiller, Susurluk kazasından söz ederken "Devlet uğruna kurşun atan da, kurşun yiyen de şereflidir" dedi.
2001. 24 Ekim 1997'de 49 kişinin yanarak öldüğü kazanın ardından Mercedes Türk A.Ş. hakkında açılan dava sonuçlandı.
2002. Anayasa Mahkemesi, genel nüfus sayımlarında sokağa çıkma yasağını öngören düzenlemeyi iptal etti.
2002. Besim Tibuk, erken genel seçim sonuçları nedeniyle Liberal Demokrat Parti Genel Başkanlığı'ndan istifa etti.
2002. Eski Bursa Milletvekili İlhan Kesici, DYP'ye katıldı.



Bugün Doğanlar:

1857. Dilin yapısı konusundaki görüşleriyle 20. yüzyıl dilbiliminin temellerini atan İsviçreli dilbilimci Ferdinand de Saussure.
1894. Canlı organizmalar, otomatik makineler ve örgütlerin denetim ve iletişim etmenlerindeki ortak yönleri ele alan sibernetik biliminin kurucusu ABD'li matematikçi Norbert Wiener. 20. yüzyılda matematiğe yapılmış en önemli katıların sahibi olarak bilinir.
1909. Absürd tiyatronun kurucusu Romen kökenli Fransız oyun yazarı Eugène Ionesco. Tek perdelik "anti-oyun"u La Cantatrice chauve (1949; Kel Şarkıcı) ile tiyatro tekniklerindeki devrimin öncüsü olarak kabul edilir.
1922. 20. yüzyıl ortalarının en başarılı Amerikan çizgi-romanı "Snoopy"nin (Peanuts) yaratıcısı Charles Schulz.
1931. Latin Amerika'da insan haklarının ve şiddeti dışlayan reformların gerçekleşmesi yolunda verdiği çabalarla tanınan Arjantinli heykeltıraş ve mimar Adolfo Pérez Esquivel. Barış ve Adalet Partisi (Paz y Justicia) genel sekreteri olarak Latin Amerika'daki insan hakları etkinliklerini birleştirme çabaları sonucunda 1980 Nobel Barış Ödülü'nün sahibi oldu.


Bugün Ölenler:
1936. Tiyatro sanatçısı ve Toto Karaca'nın annesi Madam Mari Felekyan.
1947. Asker ve siyasetçi Saffet Arıkan.
1986. Eski Dışişleri Bakanı Prof. Gündüz Ökçün.
1990. Klasik Türk müziği sanatçısı Turhan Özek.

[ViVa]

27 KASIM

1526. Kanuni, Avusturya seferine çıktı.
1909. Thomas Alva Edison ilk sesli film gösterisini yaptı.
1911. Mustafa Kemal, Binbaşılığa yükseltildi.
1913. Mustafa Kemal, Sofya Askeri Ateşeliği'ne atandı.
1915. Kurmay Başkanı İzzettin (Çalışlar) Bey'le birlikte 12.Tümen gözetleme yerine giden Mustafa Kemal, Bekartepe'ye karşı düzenlenen bir topçu ateşini izledi.
1919. İtilaf Devletleri ile Bulgaristan arasında, Nöyyi Barış Anlaşması imzalandı.
1920. Çerkes Ethem birliklerinin itaatsizlikleri, Ethem'in kardeşi Tevfik'in Batı Cephesi Komutanı'na ve Mustafa Kemal'e yazdığı mektuplarla ortaya çıktı.
1923. Tosya, Osmancık, Erbaa, Vezirköprü, Ladik ve Havza'da meydana gelen deprem sonucunda 5.000 kişi öldü, 40 bine yakın bina yıkıldı.
1924. Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk muhalefet partisi olan Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası başkanlığına Kâzım Karabekir Paşa seçildi.
1936. Millet Meclisi Hatay davasını Milletler Cemiyeti'ne götürmeye karar verdi.
1942. Toulon limanındaki Fransız donanması, Almanların eline geçmemek için kendini batırdı.
1943. Amasya, Çorum, Tokat, Ordu ve Kastamonu'da deprem oldu; 4016 kişi öldü, 23.785 ev yıkıldı.
1948. Zonguldak Çatalağzı Elektrik Santralı hizmete açıldı.
1950. Kore'de Kunuri Savaşı başladı.
1961. İstanbul polisi bacağında Moskova yazılı kağıt bulunan kargayı nezarete aldı.
1963. Ankara'da çıkan Adalet gazetesi kapatıldı.
1964. Ankara Ticaret Mahkemesi, TRT Kurumu'nun 'Tacir' sıfatıyla Ankara Ticaret siciline kaydedilmesine karar verdi.
1967. Fransa Cumhurbaşkanı General Charles de Gaulle İngiltere'nin Ortak Pazara girmesini veto etti.
1968. İstanbul'da sahnelenen Devri Süleyman oyunu saldırıya uğradı.
1969. ÇBS Boya ve Kimya Sanayii kuruldu.
1970. İstanbul Kültür Sarayı, bugünkü AKM- Atatürk Kültür Merkezi yandı. Aynı gün Ankara, Hacettepe ve Ortadoğu Teknik Üniversitesi öğrencileri 4 günlük boykota başladı.
1977. Şiddetli kuraklık nedeniyle su seviyesi düştüğünden Seyhan Hidroelektrik Santralı'nda elektrik üretimi durdu.
1981. Ankara'da 901 öğretim üyesi Yükseköğretim Kanunu'na karşı çıktı.
1981. Avrupa'da bulunan Ermeni Öğrencilerle "Kürt Öğrenci Derneği" Londra'da ortak bildiri yayınladılar.
1985. Ankara Sanayi Odası Meclis Başkanlığı seçimini Ömer Alp kazandı.
1990. İngiltere'de yapılan seçimlerde John Major başbakan seçildi.
1995. TRT Genel Müdürü Tayfun Akgüner, Radyo ve Televizyon Üst Kurulu, RTÜK tarafından görevinden alındı.
1996. Doğru Yol Partisi Genel Başkanı Tansu Çiller, seçim propagandası sırasında Refah partisi Genel Başkanı Necmettin Erbakan'ı eroin kaçakçılığı yapmakla suçlamıştı. Çiller, Erbakan'a 4 milyar lira manevi tazminat ödemeye mahkûm edildi.
1997. AT Konsey ve Komisyon yetkilileri Türkiye'ye resmi ziyaretlerde bulundu.
1999. Mor Çatı Kadın Sığınakları Vakfı'nın çağrısıyla düzenlenen 2. Kadın Sığınakları Kurultayı Mersin'de yapıldı.
2001. Türkiye-AB Karma Parlamento Komisyonu'nun 48 nci toplantısı yapıldı.
2002. Mesut Yılmaz, 3 Kasım seçimlerinin ardından aldığı genel başkanlıktan ve aktif politikadan ayrılma kararını, Merkez Karar ve Yönetim Kurulu toplantısında uygulamaya koydu.

Bugün Doğanlar:
1921. Çekoslovakya'nın reformcu komünist lideri Alexander Dubçek.
1701. Sıcaklık ölçüsü 'Santigrad'ı bulan bilimadamı Anders Celsius doğdu.
1942. Rock müzisyeni Jimi Hendrix doğdu.


Bugün Ölenler:
1895. Fransız romancı Alexandre Dumas Fils.
1953. Nobel ödüllü Amerikalı oyun yazarı Eugene O'Neill.
1964. Kurtuluş Savaşı komutanlarından, siyasetçi Naci Tınaz.
1994. bestekar, politikacı, araştırmacı ve gazeteci Rüştü Şardağ.

[ViVa]

28 KASIM

1905. İrlanda siyasi partisi Sinn Fein kuruldu.
1912. Arnavutluk bağımsızlığını ilan etti.
1922. Yunanistan'da, yenilgiye neden olan kabine üyeleri ile Başkomutan Hacıanesti, idama mahkum edildi.
1925. 25 Kasım'da kabul edilen şapka kanunu 28 Kasım yürürlüğe girdi. Artık, başta memurlar olmak üzere herkes şapka giyecek.
1928. İstanbul Barosu'na başvuran ilk kadın avukat Beyhan Hanım yılında bugün ilk duruşmasında bir kadını savundu.
1934. Hâkimiyet-i Milliye gazetesi Ulus adıyla çıkmaya başladı.
1936. Japonya İtalya'nın Habeşistan'ı ilhakını tanıdı. Aynı gün Hükümet, Ereğli Kömür İşletmeleri Fransızlardan satın aldı.
1938. Atatürk'ün vasiyetnamesi, Ankara 3. Sulh Mahkemesi'nde açıldı.
1943. Sir Winston Churchill, Franklin D. Roosevelt ve Josef Stalin Tahran toplandı.
1945. Resmi araçlara kadın ve çocukların binmesi yasaklandı.
1958. Afrika Çad, Kongo, Gabon, Mali, Mauritania ve Senegal Fransız Birliği içinde bağımsızlıklarını ilan ettiler.
1958. Türkiye-Fransa ve Türkiye-Belçika arasında mali yardım antlaşmaları imzalandı.
1961. Fiorentina takımına transfer olan Can Bartu İtalya'ya gitti.
1962. Amerika Türkiyeki orta menzilli jüpiter füzelerini sökme kararı aldı.
1965. Ankara'da 38 öğretim üyesi, bir bildiriyle Amerika'nın Vietnam politikasını eleştirdiler.
1967. Türk jetlerinin Kıbrıs üzerinde uyarı uçuşu yaptığı Makarios, Yunan Alayı ile Türk Alayı'nın da Kıbrıs'tan çekilmesini istedi.
1968. eski CIA istasyon şefi, Amerika'nın yeni Türkiye Büyükelçisi Robert Komer'in Türkiye'ye gelişi İstanbul Yeşilköy protesto edildi. Protestoculardan Deniz Gezmiş, Rahmi Aydın, Mustafa Zülkadiroğlu, Toygun Erarslan ve Mustafa Gürkan tutuklandı.
1977. Cumhuriyet Halk Partisi lideri Bülent Ecevit Niğde "Tek Yol Devrim" sloganıyla karşılandı. Ecevit topluluğa "Tek yol oy" sözleriyle karşılık verdi.
1979. İstanbul Teknik Üniversitesi Maçka Maden Fakültesi'nde, forum yapan 525 öğrenci gözaltına alındı. Gerekçe; öğrenim özgürlüğünü engellemek.
1979. Vatikan Devlet Başkanı Papa II. Jean Paul, resmi ziyaret için Türkiye'ye geldi.
1986. Hollanda sağlık bakanlığı Türk çayında yüksek oranda radyasyon bulunduğunu açıkladı. Çay- Kur Genel Müdürlüğü iddiaları "Batı tezgâhı" diye nitelendirdi ve "kaynatıldığında radyasyon yapraklarda kaldığından kirlilik oranı 5-6 kat düşer" açıklaması yaptı.
1988. Başbakan Turgut Özal Cumhuriyet gazetesine, 500 bin lira manevi tazminat ödemeye mahkûm oldu. Özal, 1982'de Cumhuriyet gazetesini "Babıâli'nin Pravdası" olarak nitelemişti.
1990. Raks Holding A.Ş. kuruldu.
1997. Sivas'taki Madımak Oteli'nde, 2 Temmuz 1993 37 aydının yakılması olayıyla ilgili olarak yargılanan 99 sanıktan 33'ü ölüm cezasına çarptırıldı.

Bugün Doğanlar:
1820. Karl Marx ile birlikte "Komünist Manifesto"yu yazan, Alman politik düşünürü Friedrich Engels.
1908. Fransız antropolog Claude Levi-Strauss doğdular.

Bugün Ölenler:
1988. Eski milli güreşçilerden Nuri Boytorun.
1995. Yazar, çevirmen ve eleştirmen Aziz Çalışlar.
2002. Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Bülent Tanör, İstanbul'da yaşama veda etti.

[ViVa]

29 KASIM

1919. Misak-ı Milli ilan edildi.
1929. Amerikalı amiral Richard Byrd Güney Kutbu üzerinde uçan ilk insan oldu.
1934. Eski adların değiştirilmesi devam ediyor. Atatürk, Matbuat Cemiyeti'nin adını Basın Kurumu olarak değiştirildi.
1935. Paşabahçe Şişe ve Cam Fabrikası hizmete açıldı.
1937. Hatay'da özerk yönetim ilan edildi. Türklerin kutlama töreni yapması engellendi.
1938. Dr. Lütfi Kırdar İstanbul vali ve belediye başkanlığına atandı.
1944. Arnavutluk Halk Cumhuriyeti kuruldu.
1945. Yugoslavya federal cumhuriyet kuruldu.
1947. Birleşmiş Milletler Örgütü Araplar'ın şiddetli muhalefetine karşın Filistin'in bölünmesini ve bağımsız bir İsrail devleti kurulmasını kararlaştırdı. Aynı gün Cyrano de Bergerac İstanbul Şehir Tiyatrosu'nda ilk kez sahnelendi.
1950. Gazetecilik Enstitüsü açıldı.
1960. Yassıada yargılamaları sürüyor. "Radyo Davası" başladı. Eski Demokrat Partililer devlet radyosunu parti yayın organı haline getirmekle suçlanıyor.
1964. Adalet Partisi 2. Büyük Kongresi yapıldı. Genel başkanlığa Süleyman Demirel seçildi.
1965. Türk Petrol Anonim Ortaklığı'nın kurduğu Petro-Kimya Sanayii'ne Ordu Yardımlaşma Kurumu (OYAK) da 50 milyon lira ile ortak oldu.
1971. Türkiye Halk Kurtuluş Partisi ve Cephesi, THKP-C liderlerinden Mahir Çayan, Ziya Yılmaz ve Ulaş Bardakçı ile Türkiye Halk Kurtuluş Ordusu (THKO) liderlerinden Cihan Alptekin ve Ömer Ayna İstanbul Kartal- Maltepe Askeri Cezaevi'nden kaçtılar.
1972. Şair Can Yücel, Jean Paul Sartre'ın "Küba'da Sosyalizm ve İnsan" kitabını çevirdiği için verilen 7,5 yıl hapis cezasını çekmek için cezaevine girdi.
1974. Pakistan'da deprem; 4700 kişi öldü.
1975. Uluslararası Para Fonu, IMF Türkiye'den yabancı bankalara kolaylık sağlamasını istedi.
1977. Halkın Tapınağı tarikatı üyesi 913 kişi Guyana ormanlarında hep birlikte intihar ettiler.
1987. Erken genel seçimlerinde Anavatan Partisi (ANAP) 292 milletvekiliyle ikinci kez tek başına iktidar oldu. Sosyaldemokrat Halkçı Parti (SHP) 99 milletvekili, Doğru Yol Partisi (DYP) 59 milletvekili çıkardı. Demokratik Sol Parti (DSP), Milliyetçi Çalışma Partisi (MÇP), Refah Partisi (RP), Islahatçı Demokrasi Partisi (IDP) yüzde10'luk barajı aşamadı. Bülent Ecevit, Alparslan Türkeş, Necmettin Erbakan parlamento dışında kaldılar.
1990. Anayasa Mahkemesi, Medeni Yasa'nın159. maddesini eşitlik ilkesine aykırılıktan iptal etti.159. madde kadının çalışmasını koca iznine bağlıyordu.
1993. İstanbul Park Otel'in fazla katlarının yıkımına başlandı. Semt sakinleri ve meslek odalarının hukuk mücadelesi 9 yıl sürmüştü.
1996. Uluslararası Savaş Suçluları Mahkemesi'nde,1200 Boşnak'ın öldürülmesine karışan Hırvat asker10 yıl hapis cezasına mahkûm oldu.
2002.. Organize suç örgütü elebaşı suçlamasıyla yargılandığı dava sonucu hakkında tahliye kararı verilen Alaattin Çakıcı, tutuklu olduğu Kocaeli 1 No'lu F Tipi Cezaevi'nden tahliye edildi.
2002. MGK, KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş'ın müzakere sürecinde aldığı son tutumu desteklediğini bildirdi.

Bugün Doğanlar:
1787. İtalyan besteci Gaetano Donizetti.
1932. Fransa cumhurbaşkanı Jacques Chirac.

Bugün Ölenler:
1846.Türk Musiki üstatlarından Hamamîzade İsmail Dede Efendi.
1924. İtalyan besteci Giacomo Puccini.
1932. Batıcılık akımının önde gelen isimlerinden Dr. Abdullah Cevdet.
1980. Cumhuriyet Halk Partisi eski genel sekreteri Orhan Eyüboğlu.
1985.Yassıada duruşmalarının başsavcısı Altay Ömer Egesel.